محمد شیخ زاده هراتی یزدی: فرزند حسن، از تجار و خیرین شهر اصفهان و بنیانگذار دبستان و دبیرستان هراتی یکی از مجلل ترین، زیباترین و مفصل ترین مجموعه آموزشی آن سال ها است. در شهر هرات واقع در شهرستان خاتم از توابع استان یزد به دنیا آمد. وی در یزد معروف به آقا محمد شیخ حسن بود و به همین دلیل بعدها لقب شیخ زاده گرفت. آغاز فعالیت های وی در یزد در همکاری و همراهی با حسینعلی هراتی از تجار سرشناس آن شهر بود. این فرد اولین کارخانه ریسندگی و بافندگی را در یزد ایجاد کرد و شیخ زاده هراتی نماینده وی در اداره امور کارخانه بود. پس از مدتی با گسترش فعالیت شرکت، ایشان به اصفهان آمده و به تجارت می پردازد. بیشتر فعالیت های تجاری شیخ زاده هراتی در بازار بزرگ اصفهان، سرای مخلص انجام می گرفت. به تدریج فعالیت های وی رونق و گسترش یافت. در این راستا فعالیت های اقتصادی متنوعی انجام داد. همچون تجارت مرکبات که از جمله مهمترین اقلام آن تجارت چای در حد صادرات داخلی و خارجی به عراق و سایر کشورها بود و از این راه ثروت زیادی بدست آورد. وی همچنین از ملاکین و سرشناسان اصفهان نیز محسوب می شد و املاک و آبادی های زیادی در اطراف اصفهان از جمله ورزنه در تملک داشت. شیخ زاده یکی از صاحبان و سهامداران عمده کارخانه پشم ریسی در اصفهان بود و به همراه آقایان: علی همدانیان، عبدالحسین دهدشتی، سید حسین دردشتی، ابوالقاسم تبریزی، حسن وفادار، محمدحسین رناسی و محمود قوام از اعضای هیئت مدیره شرکت سهامی صنایع پشم اصفهان بودند که محمد هراتی را در تاریخ 14 اسفند1314 ش به سمت ریاست هیئت مدیره و مدیرعامل انتخاب کردند. هراتی بعداً فعالیت های اقتصادی خود را گسترش داد به گونه ای که در تاریخ 24/2 /1315 به عنوان عضو هیئت مدیره شرکت کاغذ اصفهان؛ در تاریخ 25/8 /1315 به عنوان عضو هیئت مدیره شرکت توانا و در تاریخ 1317/9/7 به عنوان عضو هیئت مدیره شرکت ذغال سنگ انتخاب شد.
شیخ زاده با آنکه ثروت سرشاری داشت، فردی سخاوتمند بود و اقدامات خیری در دوران حیاتش انجام داد که با گذشت بیش از نیم قرن از آن دوران، آثارش همچنان در حیات اقتصادی و اجتماعی شهر اصفهان جلوه و نمود دارد. از جمله مهمترین اقدامات فرهنگی ارزنده او احداث دبستان و دبیرستان هراتی در اصفهان است که در سال 1333ش آن را بنیانگذاری نمود. شعرای بزرگ اصفهان از جمله استاد همایی و عبدالمجید اوحدی یکتا اشعاری به مناسبت ساخت آن سرودند. کار خیر دیگر وی اهدای زمین برای ساخت مدرسه فاضل در مبارکه اصفهان است. دوره تاریخی که مدرسه هراتی ساخته شد، در تاریخ فرهنگی شهر اصفهان؛ به نهضت عظیم ساختمان سازی فرهنگی معروف است. هراتی در روز یکشنبه 12 مرداد 1347ش درگذشت. استاد جواهری «گوهر» اشعار مرثیه وفات او را سروده است.
