میرزا محمود مقتدایی؛ فرزند میرزا علی، در 29 اسفند 1278ش/1317ق در خوراسکان اصفهان دیده به جهان گشود. وی که در خاندان علم و زهد و تقوى، تربیت یافته بود، نزد علما و بزرگان اصفهان به تحصیل علم پرداخت و به ویژه از محضر میر سید محمد مدرس نجف آبادى استفادة بسیار برد و موفق به کسب اجازة اجتهاد از استاد خود گردید که متن اجازه نامه به دست خط مبارک استاد نزد فرزند مجاز، موجود است. از حاج شیخ مرتضى اردکانى – از بزرگان علماء و مدرسین حوزة علمیة اصفهان و از بهترین مدرسین کفایة الاصول در دوران اخیر- که با میرزا محمود مقتدایى در درس میر سید محمد نجف آبادى، هم مباحثه بودهاند، نقل شده است که فرمود: حاج میرزا محمود، فردى با استعداد بسیار قوى و همچنین پرکار بوده و مطالعه و تحقیق بسیارى مىنموده است. از دیگر اساتیدش در اصفهان شیخ محمدرضا نجفی مسجد شاهی را می توان اشاره کرد. همچنین اندکی نیز در قم از محضر حاج شیخ عبدالکریم حایری استفاده نمود.
وی در زمانى که به دستور رضاخان، قانون متحدالشکل بودن لباس وضع گردید و عمامه از سر روحانیت برداشته شد، داراى جواز استفاده از لباس روحانیت بوده است. در آن زمان، از سوى ادارة فرهنگ، امتحانات بسیار دشوارى از روحانیون گرفته مىشود و هر چند بناى ممتحنین بر آن بود که کسى پذیرفته نشود، اما در صورتى که فرد از این آزمون سخت، نمرة قبولى مىآورد، به او برگهاى داده مىشد که از آن به جواز مدرسى تعبیر مىکردند و شخص با داشتن این برگه علاوه بر فعالیتهاى اجتماعىاش اجازة تدریس و پوشیدن عمامه و اشتغال را داشت. حاج میرزا محمود مقتدایى که توانسته بود این امتحان را با موفقیت پشت سر گذراند، از معدود کسانى بود که برگة جواز را دریافت نمود و در آن زمان در شهر اصفهان، ظاهراً کمتر از ده نفر از روحانیون داراى این جواز بودهاند. این برگة جواز در اسناد و مدارک خانوادگى محفوظ مانده است. با این حال، ایشان از شهر به روستاى خوراسکان، محله پزوه که زادگاه ایشان بود مهاجرت کرد و در آن محل به جماعت و منبر و امور شرعى و عرفى ارباب رجوع، اشتغال داشت.
نکتة شایان توجه دیگر دربارة حاج میرزا محمود، جریان ازدواج ایشان با دختر حاج میرزا جمال الدین کلباسى است. میرزا محمود براى خواستگارى از دختر حاج میرزا جمال، عموزادة ایشان یعنى حاج میرزا رضا کلباسى- از فقها و حکما و مدرسین نامدار حوزه هاى اصفهان و مشهد مقدس، متوفى به سال 1338 ق و مدفون در حرم رضوى – را واسطة این کار خیر مىکند. حاج میرزا رضا نزد حاج آقا جمال رفته و شروع به بیان اوصاف اخلاقى و درجات علمى میرزا محمود مىنماید و حاج آقا جمال با شنیدن ویژگىهاى پسندیدة میرزا محمود، بدون هیچ مضایقهاى، با این پیوند موافقت کرده و با مهریة بسیار اندکى حاجیه خانم فاطمه کلباسى را که خود، اهل علم و تقوى و تهجد و درستکارى بوده، به عقد میرزا محمود در مى آورند.
وضعیت زندگى میرزا محمود و خانواده اش، بسیار ساده و بى آلایش و پائینتر از حد متوسط آن زمان بوده است. مراجعات روزانه به او زیاد بوده، به گونه اى که برخى مراجعان، سؤالات دینى و مسائل شرعى مطرح مىکرده اند و برخى براى پرداخت وجوهات و حساب سال و عقد نکاح و حتى اختلافات و نزاعهاى خانوادگى و غیره و تصدیق معاملات – که آن موقع پس از امضاء و تأیید ایشان به منزله سند رسمى و داراى اعتبار تلقى مى شد – مراجعه مى کردند.
از دیگر ویژگىهاى حاج میرزا محمود مقتدایى این بوده است که به هیچ وجه از سهم امام و وجوهات شرعیه در زندگى خود و خانواده اش مصرف نمى کرد؛ چنان که فرزند ایشان نقل مى کند که: «زمانى، ایشان نیاز به پول خرد داشت، یک اسکناس پنج تومانى به من داد تا خُرد کنم و این در حالى بود که دیدم در کیف پولشان، اسکناس هاى یک تومانى و بیست ریالى موجود است. پرسیدم: چرا از اینها بر نمىدارى؟ فرمود: اینها سهم مبارک امام است، من تصرف نمى کنم».
گفتنى است که از حاج میرزا محمود مقتدایى، جزواتى در فقه که تقریرات درس خارج فقه استادش آقا میر سید محمد مدرس نجف آبادى بوده، باقى مانده است.
حاج میرزا محمود سرانجام در روز سه شنبه 22 جمادى الاولى 1384ق/ 7 مهر 1343ش بدرود حیات گفت و در جوار تربت پدر همسرش حاج میرزا جمال الدین کلباسى، داخل بقعه کلباسی، مدفون گردید.
