محمد نیکنام؛ فرزند هاشم، سوم آذر 1284ش در اصفهان چشم به جهان گشود. دوران تحصیلات ابتدایی را در دبستان اقدسیه در اصفهان به اتمام رساند و برای ادامة تحصیلات به تهران عزیمت کرد و در دبیرستان شبانه روزی نظام مشغول به تحصیل شد. نیکنام ازآنجا که علاقة وافری به یادگیری موسیقی داشت، سازهای بادی را در دبیرستان نظام آموخت و برای تحصیلات موسیقی سنتی به هنرستان موسیقی و سپس در امتحان ورودی هنرسرای عالی موسیقی در تهران به منظور یادگیری موسیقی عمومی و تخصصی قبول شد. پس از پایان تحصیلات تخصصی موسیقی به آموزش موسیقی در دبیرستان نظام آن زمان، به عنوان استاد آموزش فنون موسیقی و سرودهای گروهی به آموزش ادامه داد و سازهای بادی را به روش تخصصی و حرفه ای اعم از قرنی، فلوت،فلوت کلیدی،ساکسیفون و ترومپت در مرکز آموزش دانشکدة افسری آموزش می داد. پس از اتمام این دوران به استخدام وزارت فرهنگ آن زمان درآمد و به اصفهان اعزام شد و به عنوان سرپرست و مسؤول دایرة موسیقی استان اصفهان به کار خود ادامه داد و در آموزشگاه ها و دبیرستان ها و دانش سرای تربیت معلم و دانشگاه اصفهان استاد آموزش موسیقی شد. محمد نیکنام همزمان با آموزش در مراکز ذکر شده، جهت آموزش آزاد هنرجویان آموزشگاهی تأسیس کرد و به آموزش آلات موسیقی سنتی و سازهای بادی پرداخت. وی آهنگسازی و تهیة سرودهای دانش آموزی آن زمان و رهبری گروه های جمع خوانی سرودهای کلاسیک و موسیقی ملی را در استان اصفهان به عهده داشت.
محمد نیکنام در دوران جوانی دنباله رو استادانی چون درویش خان و ابوالحسن صبا موسیقی سنتی و اصیل را آموزش دیده بود. با آن که سازاش ویلون بود. وی را نوازنده ای چیره دست در ویلون و ماهر و پرنفس در ترُمپت می دانستنند و از او به عنوان یک آهنگساز و نوازنده و هنرمند واقعی یاد می کردند. آثار وی اکثراً در آرشیو مرکز رادیو آن زمان و صدا و سیمای فعلی موجود است.
او در 12دی1341ش حیات گفت و در آرامستان تخت فولاد اصفهان تکیة ملک(گلستان شهدا)، نزدیک مقبرة شهید اشرفی اصفهانی به خاک سپرده شد.
