شکل‌گیرى گلستان شهداى اصفهان؛ از مجموع تکیه‌هاى لسان‌الارض، ملک، بروجنى‌ها، کوهى، میرمحمد صادقى‌ها، فاضلان و خواجویى تشکیل گردیده است. ولى وضعیت کنونى گلستان با توجه به تخریب دیوار میان این تکایا و حفاظ و حصارى که در سوى جنوب در کنار خیابان سجاد و در جبهه غربى در کنار خیابان فیض و در ضلع شمالى آن به کوچه لسان‌الارض و کوچه شهید زمانى کشیده شده است. تمامى این تکایا در یک گستره پیوسته به یکدیگر به مساحت ۱۱۳۹۶۹ متر مربع شکل گرفته است و اکنون نمى‌توان این تکایا را از یکدیگر جدا دانست. اگرچه بیشتر تکیه شهدا در منطقه مرکزى به مساحت ۶۴۴۳۷ متر مربع به خاک سپرده شده‌اند و بیشتر قطعه‌هاى گلستان شهدا در تکایاى ملک، کوهى، بروجنى‌ها، میر محمد صادقى ها و قسمتى از تکیه لسان‌الارض شکل گرفته است و تنها معدودى از شهدا در زمین‌هاى تکیه فاضلان و خواجویى دفن شده‌اند.
پیش از انقلاب اسلامى، شیخ مهدى مظاهرى در تکیه کوهى و ملک شب‌هاى جمعه دعاى کمیل با شکوهى برگزار مى‌کرد که چندین هزار نفر در آن شرکت مى‌کردند.
پس از شهادت میرزا ابوالحسن آل رسول مشهور به شمس‌آبادى مدرس حوزه علمیه اصفهان و امام جماعت مسجد جعفرطیار در کوچه شهید انصارى در خیابان طالقانى و مسجد شیخ بهایى در خیابان شیخ بهایى، در سحرگاه روز۷ ربیع‌الثانى۱۳۹۶ق/۱۸فروردین ۱۳۵۵ش. محمدعلى خادم المؤمنین فولادىِ تکیه‌بان به منزل شهید شمس‌آبادى شد دعوت و در حضور آقایان: آل رسول برادر شهید، حاج شیخ باقر صدیقین، حاج محمد بصیرى و حاج عبدالجواد قهرایى، قطعه زمینى در برابر مبلغ ۴۰ هزار تومان براى دفن شهید شمس‌آبادى واگذار مى‌کند.
پس از آماده‌سازى قبر، جنازه آن شهید فرداى آن روز با تشییع بسیار باشکوه مردم اصفهان در این مکان دفن گردید. پس از مدتى از سوى هیأت امناى بقعه با کمک برخى از مردم خیر و جمع آورى وجوهاتى که مردم در صندوق مقبره مى‌ریختند، بقعه با شکوهى با آجر و کاشى بر روى قبر آن عالم شهید ساخته شد.
پس از این برخى از شهداى انقلاب اسلامى در دوره حکومت نظامى اصفهان در سال ۱۳۵۷ ش. همچون شهید اصغر نورى و شهید سید حسین دوازده امامى در این مکان دفن شدند، ولى در هنگام اجراى مراسم هفت و چهلم و تجمع مردم بر سر قبور این شهدا دربان تکیه لسان الارض به کلانترى اطلاع مى‌داد و مأموران مى‌آمدند و با تیراندازى هوایى مردم را پراکنده مى‌کردند و از برگزارى مراسم جلوگیرى مى‌کردند. به همین جهت گاهى مراسم در مسجد حضرت حجت(عج) برگزار مى‌شد. این مسجد به وسیله حاج ابراهیم ربیعى قهفرخى با همکارى شیخ مهدى مظاهرى پس از تخریب تکیه قهفرخى‌ها ساخته شد.
با پیروزى انقلاب اسلامى در ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ش و توطئه‌ها علیه آن در کردستان و سیستان و بلوچستان بسیارى از جوانان انقلابى اصفهان براى مبارزه با این توطئه‌ها به این مناطق اعزام شدند و برخى از آنها به شهادت رسیدند. در آغاز این شهدا را در قطعه حمزه سیدالشهدا» در شمال غربى بقعه شهید شمس‌آبادى دفن مى‌کردند، ولى با شروع جنگ تحمیلى عراق علیه ایران رفته رفته گنجایش آن قطعه تمام و ضرورت انتخاب یک مکان دیگر براى دفن شهدا بیشتر احساس شد. به همین سبب تعمیرگاهى که در کنار خیابان سجاد و جنوب گلستان قرار داشت انتخاب شد و شهید عباس کلان به مستأجرین تعمیرگاه، در خیابان جى زمین تجارى واگذار کرد و زمین تعمیرگاه از سوى شهید احمد چلمقانى اهدا شد و معوض منازل نیز با کمک بنیاد مسکن در خیابان ۲۲ بهمن فعلى زمین واگذار گردید. قطعه زمین شهداى عملیات فرماندهى کل قوا، ثامن الائمه (آزاد سازى شمال آبادان) و طریق القدس (آزاد سازى بستان) در شمال و شمال غربى بقعه شهید اشرفى اصفهانى با مذاکره با مالکین آنها اهدا گردید.
در اوایل سال ۱۳۶۰ش مسؤولیت اداره گلستان شهدا بر عهده بنیاد شهید گذاشته شد و از سوى آن بنیاد اکبر علیار براى این کار منصوب گردید. چون تا پایان سال ۱۳۶۰ش هیچ گونه قطعه سازى در گلستان صورت نگرفته بود، براى این منظور یک هیأت اجرایى به ریاست مهندس آرمان پناه و نمایندگان کارخانه ذوب آهن اصفهان، جهاد سازندگى، بنیاد شهید و نماینده امام جمعه اصفهان تشکیل گردید. طرح ساماندهى و محوطه سازى و قطعه سازى از سوى مهندس افراسیابى پیشنهاد گردید و در هیأت اجرایى تصویب و قطعه¬سازى بر عهده ذوب آهن و محوطه و کف‌سازى بر عهده جهاد سازندگى گذاشته شد و اقدامات لازم انجام گرفت.
با آغاز عملیات محرم در ۱۱/۸/۶۱ش در منطقه غرب عین‌خوش و جنوب غربى موسیان به واسطه حضور رزمندگان اصفهان در این عملیات و بویژه لشکر ۱۴ امام حسین، تعداد۳۳۰ شهید به اصفهان آوردند. چون در گلستان شهدا جایى براى دفن این شهیدان وجود نداشت، جلسه‌اى با حضور اعضاى هیأت اجرایى، ریاست دادگاه انقلاب و هیأت امناء گلستان شهدا تشکیل گردید و مقرر شد با مذاکره صاحبان منازلى که در جنوب مقبره یوشع نبى» قرار داشت، آنان به یک مجتمع مسکونى از آن بنیاد مسکن و هتلى که در اختیار بنیاد شهید بود، انتقال داده شوند. کار انتقال و سپس تخریب منازل با کمک جهاد سازندگى، شهردارى و مردم صورت گرفت و ۳۳۰ قبر براى دفن شهدا آماده گردید. فرداى آن روز با تشییع با شکوه شهدا در اصفهان جنازه شهداى عملیات محرم دفن شدند. به صاحبان منازل مسکونى نیز زمین معوض داده شد و منازل آنان را ساختند.
پس از آن براى دفن شهداى عملیات والفجر یک در شمال غربى فکه، والفجر دو در غرب پیرانشهر، والفجر ۴ در شمال غرب مریوان، چندین باب خانه مسکونى با مذاکره با صاحبان آنها و واگذارى معوض زمین تخریب شدند و قسمتى نیز که متعلق به تکیه‌بان لسان الارض بود، خریدارى گردید.
بدین سان کار آماده سازى قطعه‌هاى گوناگون گلستان شهدا یکى پس از دیگرى انجام شد و اوایل سال ۱۳۶۲ش خیمه حسینى طراحى که با کوشش مستقیم حاج حسن حدادى ساخته شد و از آن پس مراسم شهدا و دعاهاى گوناگون و مناسبت‌ها در آن برگزار مى‌گردید. یک مجموعه فرهنگى و سالن سخنرانى و نمایشگاه در دو طبقه در شمال خیمه حسینى و جنب قطعه یوسف ۳ برپا شده است.
هم اکنون گلستان شهدای اصفهان دارای۳۵ قطعه به نامهای مختلف از جمله عملیاتهای گوناگون در دوران دفاع مقدس است و هر کدام پیکر پاک شهیدان چندی از این دوران را در خود جای داده اند. فهرست نام برخی از قطعه ها به این قرار است:
حمزه سیدالشهدا، حنظله، فرماندهی کل قوا و بیت المقدس، ثامن الائمه و چزابه، طریق القدس، فتح المبین، رمضان، حبیب بن مظاهر، محرم، والفجر، شهدای خیبر، شهدای غرب، شهدای بدر، شهدای قادر، شهدای والفجر۸و۱۰، شهدای گمنام، شهدای کربلا۳،۴،۵ و۱۰، شهدای بیت الحرام، شهدای یوسف، صالحین و وداع.
