از تکایای اوائل دوران قاجاریه (زمان فتحعلیشاه قاجار) است که در شمال تکیه آقا حسین خوانساری در سالهای ۱۲۵۰-۱۲۴۶ق زمان حکومت سیف الدوله محمدمیرزا حاکم اصفهان و ۱۲۶۲-۱۲۵۸ق زمان حکومت منوچهرخان گرجی احداث گردیده است.
مساحت کل تکیه در حدود ۲۳۰۰ متر مربع است که شامل یک سردر و ورودی زیبا و برازنده در شمال تکیه و یک صحن با مساحتی در حدود ۱۴۰۰متر مربع و یک بقعه عالی در وسط صحن است. مدفونین در بقعه وسطی عبارتند از: دایه شاهزاده سیف الدوله محمد میرزا به نام مریم خاتون گرجی متوفی۱۲۴۶ق و همچنین شیخ محمدتقی رازی عالم و مجتهد (م: ۱۲۴۸ق ) و چند نفر دیگر که به همین مناسبت نام بقعه و تکیه را تکیه مادرشاهزاده یا تکیه شیخ محمدتقی رازی می نامند.
سنگ لوح ارزشمند قبر شیخ محمدتقی رازی در سال ۱۲۵۸ق یعنی ده سال پس از فوت وی با شعر و خط ملا محمدحسین ابن محمداسماعیل اصفهانی متخلص به ضیاء و حجاری استاد محمدرضا ابن محمدعلی حجار اصفهانی آماده و نصب شده است و سنگ لوح بسیار ارزشمند قبر مادرشاهزاده در سال۱۲۶۲ق یعنی شانزده سال پس از فوت او به خط آقا محمد سمسوری و شعری از محمدحسین ابن محمداسماعیل ضیاء اصفهانی و حجاری استادمحمدحسین اصفهانی آماده و نصب گردیده است.
سردر تکیه در وسط ضلع شمالی تکیه قرار گرفته با پیش ورودی متناسب و سکوهای خسته نشین و تزئینات طاربندی بسیار زیبا و در مجموع معماری ای عالی دارد که توسط دالان کوچکی به صحن متصل می گردد. چند اطاق نیز بالای سردر ساخته شده که از الحاقات بعدی اواخر قاجاریه است و این الحاقات به ساختار و معماری سردر آسیب زیادی وارد آورده بود. لذا در عملیات مرمتی که اخیراً انجام گرفت مجموعه سردر مرمت و به حالت اولیه برگردانده شد.
در ضلع شمالی تکیه غیر از بنای سردر و دالان ورودی چند اطاق نیز در طرفین ورودی به عنوان فضای مقابر ساخته شده است.
دیوار شرقی به صورت جرز و دهانه است و در وسط آن مقبره ای است که از دیوار تکیه به حالت ایوانچه ای بیرون زده است و ضلع جنوبی تکیه نیز دیواری با معماری جرز و دهانه که قسمتی از این دیوار نیز مجاور دیوار تکیه آقا حسین خوانساری است و ایوانچه کوچکی نیز در وسط این دیوار موجود است که در زیر آن یک اطاقک مخصوص عبادت و چله نشینی (چله خانه) موجود است و انتهای دیوار جنوبی به طرف دیوار غربی دری به تکیه آقاحسین خوانساری دارد. ضلع غربی صحن تکیه نیز دیواری است به صورت جرز و دهانه که در وسط آن نیز ایوانچه کوچکی در تقارن با ایوانچه شرقی وجود دارد و در انتهای جنوبی این دیوار هم دری به مسجد کوچکی باز می شد که آن مسجد قدیمی را تخریب کردند.
صحن این تکیه با ایوانچه های شرقی و جنوبی و غربی و ورودی شمالی به حالت صحن چهار ایوانی است و بنای بقعه وسطی با پلان هشت الماس تراش یا نگینی است. به این صورت که اضلاع به صورت یک در میان چهار متری و دو متر و هفتادی هستند که هشت ستون سنگی بسیار ظریف و زیبا در داخل بقعه مقرنس پرکار و هنرمندانه بقعه را حفظ می نمایند. ساختار بیرونی بقعه به صورت جرزهای گوشه و دهانه هایی است که به وسیله آجرتراش و کاشی، مشبک شده و نور و هوای داخل بقعه را تأمین می نماید.
در ورودی بقعه نیز از ضلع شمال شرقی بقعه در یکی از اضلاع ۷۰/۲ متری است و کلاً این بقعه بر روی سکوئی با ارتفاع ۷۰/۰ متری از کف تکیه قرار گرفته است. این تکیه نیز در سالهای اخیر توسط مجموعه فرهنگی تخت فولاد ساماندهی شده است.
مقاله از سید مرتضی فرشته نژاد از دانشنامه تخت فولاد اصفهان
