عبدالعلی ولایی؛ فرزند عباس و اقدس روحانی، سال1337ش در خانواده ای روحانی و هنرمند در محلة پایین دروازه، کوی باغ سهیل در اصفهان به دنیا آمد. پدرش هنگام تولد وی در مسافرت در عالم خواب دیده بود که به او گفته بودند «همسرت پسری به دنیا می آورد، باید نامش را عبدالعلی بگذاری، او آینده درخشانی دارد و نزد ائمه اطهار (علیهم السلام) آبرومند و باعث عزت دنیا و آخرت شما می شود». حاج شیخ عباس پدرش هنرمند آئینه کار بود که برای تزیین حرم مراقد مطهر ائمه اطهار (ع) و حضرت زینب در سوریه دعوت می شد و به همین سبب پدرش عبدالعلی و مادرش را همراه خود می برد. عبدالعلی از کودکی سه سفر به عتبات و دو سفر به سوریه رفته بود. این سفرهای میمون و زیارت مرقد ائمه اطهار (ع) موجب شد تا عشق به اهل بیت (ع) با همه وجود او آمیخته گردد.
عبدالعلی دوران تحصیل ابتدایی را در دبستان مشتاق (شهید لاهیجانیان) آغاز کرد و در مدرسه عرفان ادامه داد. وی تحصیلات دوره متوسطه را نیز تا مقطع دیپلم در دبیرستان نمونه (نبوی منش) تحصیل کرد. از نوجوانی با مسجد و حسینیه و هیأت بنی فاطمه آشنا گردید. تربیت دینی وی، عبدالعلی را به جلسه های درسی شهید علی اکبر اژه ای کشانید. وی پس از ورود به دبیرستان نمونه علاوه بر تحصیل دروس متوسطه، تفسیر قرآن و اصول و عقاید دینی را مطالعه می کرد و در فعالیت سیاسی و مبارزاتی نیز شرکت می نمود. وی از جوانان فعال و انقلابی مسجد مسلم بود و با هیأت بنی فاطمه نیز همکاری داشت. عبدالعلی از 16 سالگی از امام خمینی تقلید می کرد و به ایشان علاقه وافری داشت و اعلامیه های وی را پخش می کرد. وی در راه اندازی جسات مذهبی مسجد مسلم نقش تعیین کننده داشت و نوجوانان را به اردو های مذهبی و کوهنوردی می برد. عبدالعلی پس از شهادت حاج آقا مصطفی خمینی از اواخر سال 1356ش وارد مبارزه علیه رژیم پهلوی شد و منزل خودشان و مسجد را پایگاه پخش اعلامیه های امام خمینی کرده بود. وی در راهپیمایی های سال 1357ش به شدت فعال بود و در تحصن تاریخی مردم اصفهان در منزل آیت الله خادمی شرکت کرد. یک بار مأموران ساواک او را در خیابان دستگیر کردند و به منزل-شان یورش بردند؛ ولی به لطف خداوند موفق نشدند از او سندی به دست آورند.
عبدالعلی به همراه شهید ناصر عابدی و شهید سیّد باقر کویتی پور گروه امر به معروف و نهی از منکر را زیر نظر آیت الله خادمی و دبیر مدرسه شان آقای کیقبادی راه اندازی کرده بود. در ایام حکومت نظامی سال 1357ش در اصفهان عبدالعلی به همراه نوجوانان کوی باغ سهیل شب ها با مأموران حکومت نظامی درگیر می شدند و با آتش زدن لاستیک راه ورود خودروهای گشت نظامیان را سد می کردند. عبدالعلی یک روز سنگ بزرگی به ماشین نظامیان پرتاب کرد و شیشه آن را شکست.
پس از پیروزی انقلاب اسلامی عبدالعلی برای محرومیت زدایی به همراه چند نفر از دوستانش به منطقه سیستان و بلوچستان رفت و پس از چند ماه خدمت در آن منطقه به اصفهان بازگشت و به عضویت سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اصفهان درآمد. وی برای حفظ و حراست انقلاب اسلامی سر از پا نمی شناخت و شبانه روز مشغول فعالیت بود. وی در حوادث سال 1359و1360 که منافقین به هواداری بنی صدر دست به ترور نیروهای حزب اللهی می زدند، به مبارزه با آنان می پرداخت و خانه های تیمی آنان را کشف و دستگیر می کرد. عبدالعلی نیز از سوی منافقین مورد هدف ترور با نارنجک قرار گرفت که پیش از انفجار نارنجک یکی از دوستانش هنگام عبور از روبروی درب منزل شهید ولایی نارنجک را می بیند و زمانی که عبدالعلی قصد خروج از منزل را داشت وی را باخبر کرد و جان وی نجات یافت.
عبدالعلی مدتی در عملیات سپاه اصفهان مشغول خدمت بود و با تشکیل سپاه منطقه دو مسؤول اعزام نیروهای سپاه منطقه2 کشور برعهده وی گذاشته شد. مسؤولیت سنگین اعزام نیرو و هماهنگی انتقال رزمندگان را به جبهه های جنوب و غرب را برعهده داشت. عبدالعلی به واسطه مسئولیتی که داشت برای هماهنگی با یگانهای رزمی سپاه هر از گاهی از جبهه های جنوب و غرب بازدید می کرد و مدتی را در جبهه ها می ماند.
سرانجام شوق شهادت و خدمت به جبهه در وجود او جوانه زد و موفق شد در سال 1364ش در جبهه بماند و در گردان یا زهرا (س) لشکر امام حسین (ع) به عنوان یک رزمنده خدمت کند (علی نجیمی، ص60). وی در عملیات والفجر8 در ساحل اروند در 23 بهمن 1364ش به شهادت رسید و پیکر پاکش را به اصفهان منتقل و در گلستان شهدای اصفهان، قطعة والفجر3/8، ردیف3، شماره6 به خاک سپردند.
