مهدی نوایی فرزند علی اکبر، معروف به حاج علی اکبر در سال 1262ش در اصفهان متولد شد. پدرش مردی فاضل و اهل علم و ادب و از ارادتمندان خاندان اهل بیت بود. مهدی تا 15 سالگی در مکتب خواندن و نوشتن و علوم متداول و ادبیات و علوم دینی را فراگرفت و فنون خوشنویسی را نیز آموخت؛ به طوری که خط را به زیبایی می نوشت. وی از کودکی به موسیقی علاقه پیدا کرد و مقدمات نی -نوازی را نزد موسی خان نی نواز که در همسایگی منزلشان بود، فراگرفت و پس از یادگیری مقدمات به حضور استاد نایب اسدالله شرفیاب و تا پایان عمر نایب از دانش آن مرد بزرگ بهره وری نمود و پس از فوت استاد نایب اسدالله از دانش عبدالخالق که از شاگردان مبرز نایب محسوب می شد، استفاده نمود. نوایی پس از فوت عبدالخالق در اثر کوشش و تمرین به دلیل داشتن تسلط موسیقی و صدای نی منحصرش به شهرت رسید و در سالهای 1315-1317 چندین صفحه به صورت تک نوازی و همنوازی با استادانی همچون ابوالحسن صبا و درویش خان ضبط نمود که به یادگار مانده است.
او شاگردان بسیاری را تربیت کرد که ارزنده ترین آنها استادان حسین یاوری و سید حسن کسایی را باید نام برد. نوائی مردی بود خوش محضر و ادیب و در شعر دستی قوی داشت و به نیکویی شعر می سروده و سروده های بسیاری از او به جای مانده است.
استاد مهدی نوائی در روز 4 فروردین 1326 در 64 سالگی دیده از جهان فروبست و در تکیة ابوالمعالی کلباسی به خاک سپرده شد.
